امام مهدی علیه السلام و تمدن جدید

شماره صفحه در مجله: 16

پدیدآورنده: مهدی نصیری ، فهرست مجلات -> موعود -> مهر و آبان 1380، شماره 28

اشاره:

مقاله‏ای که از نظر گرامیتان می‏گذرد، فصلی از کتاب اسلام و تجدد است که به قلم «مهدی نصیری‏» در دست تحریر و تکمیل است . نویسنده در این کتاب از نظریه تعارض کامل اسلام با تجدد و تمدن جدید دفاع کرده و مدعی شده است که اگر معصوم علیه السلام در عالم حضور می‏داشت و مبسوط‏الید بود و حکومت تشکیل می‏داد، هرگز به سراغ تاسیس تمدنی از نوع تمدن تکنولوژیک جدید نمی‏رفت; چرا که چنین تمدن در مبانی و نتایج و در همه ابعاد و زوایای آن در تعارض با آموزه‏های کتاب و سنت است .

فصل انتخاب شده از کتاب مزبور در پاسخ به این سؤال است که آیا حضرت حجت‏بن‏الحسن علیه السلام از ساز و کارهای تمدن جدید در مقطع ظهور و نیز مقطع تاسیس تمدن اسلامی و امام زمانی علیه السلام استفاده خواهد کرد؟

در همین جا از همه صاحب‏نظران دعوت می‏کنیم که دیدگاه‏های خود را در این زمینه به دفتر مجله ارسال دارند که مورد استفاده خوانندگان موعود قرار گیرد .

مهدی علیه السلام مبدا الآیات

آیا امام زمان علیه السلام هنگام ظهور از ابزار و ساز و کارهای تمدن جدید استفاده خواهد کرد؟ آیا جامعه امام زمانی و دنیای بعد از ظهور در عرصه معاش، تداوم تکاملی تمدن تکنولوژیک خواهد بود؟

با توجه به ذهنیت مشهور و غالب در مورد تمدن جدید، پاسخ سؤال فوق مثبت است و به این روایت استدلال می‏شود که:

ابی الله ان یجری الاشیاء الا باسبابها ⁽¹⁾

خداوند از این که کارها و رخدادها را جز با اسباب و علل عادی آن محقق نماید، امتناع می‏ورزد .

اما با مراجعه به احادیث و روایات مربوط، خلاف این ذهنیت آشکار خواهد شد و در خواهیم یافت که حادثه ظهور و دوران پس از آن، بیش از آن که متکی بر علل و اسباب عادی باشد، با پشتوانه آیات و معجزات الهی و علل و اسباب غیبی و ملکوتی، صورت خواهد بست . اگر چه مشیت غالب خداوند بر جریان امور از راه علل و اسباب عادی است اما در مقاطعی، این مشیت‏به گونه‏ای غیرمتعارف و اعجازگونه، محقق می‏شود و ما در تاریخ، موارد متعددی از این دست‏سراغ داریم، مانند حکومت‏سلیمان، پادشاهی ذوالقرنین و ...

یکی از القاب حضرت مهدی علیه السلام «مبداالآیات‏» است و این بدان دلیل است که بیشترین معجزات، به دست مبارک ایشان از آغاز ظهور تا پایان دوران حکومت، محقق خواهد شد و خداوند برای هیچ یک از انبیا و رسل خود، این مقدار معجزه زمینی و آسمانی قرار نداده است . ⁽²⁾

برای وضوح بیشتر مطلب به ذکر پاره‏ای از این آیات و معجزات، براساس روایات معصومین، علیهم‏السلام، می‏پردازیم:

1 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله:

مهدی علیه السلام در حالی خروج می‏کند که قطعه ابری بالای سر اوست . منادی در آن ابر ندا می‏کند: این مهدی علیه السلام خلیفه خداست، از او پیروی کنید . ⁽³⁾

2 . امام علی علیه السلام:

[در زمان حکومت مهدی علیه السلام] گرگ و میش با هم در یک مکان زندگی می‏کنند، بچه‏ها با مارها و عقرب‏ها بازی می‏کنند، در حالی که اذیت نمی‏شوند و شر از میان می‏رود و خیر باقی می‏ماند . ⁽⁴⁾

منصور با رعب و موید به ظفر

3 . امام باقر علیه السلام:

قائم ما با رعب، یاری و با پیروزی تایید می‏شود . زمین در زیر پای او می‏پیچد و گنج‏های آن برای او آشکار می‏شود . حکومت او مشرق و مغرب را فرامی‏گیرد و خداوند دینش را بر همه ادیان غالب می‏گرداند، اگرچه مشرکان، ناخوش دارند . ⁽⁵⁾

4 . وقتی که قائم آل محمد [ صلی الله علیه و آله] ظهور کند، خداوند او را با ملائکه مسومین و مردفین و منزلین و کروبین در حالی که جبرییل جلو، میکاییل علیه السلام در طرف راست، و اسرافیل علیه السلام در طرف چپ اوست، یاری فرماید . رعب آن حضرت به اندازه یک ماه راه، جلو، و یک ماه، عقب سر، و یک ماه، از طرف راست، و یک ماه از طرف چپ، می‏رود و ملائکه مقربین در پیش روی آن حضرت هستند . ⁽⁶⁾

5 . گویا می‏بینم اصحاب قائم علیه السلام را که بین آسمان و زمین را پر کرده‏اند، چیزی نیست مگر مطیع آنها حتی درندگان زمین و هوا; همه چیز و همه کس در صدد تامین رضایت آنها هستند . زمینی بر زمین دیگر فخر می‏کند و می‏گوید امروز بر من یکی از اصحاب قائم [ علیه السلام] گذشته است . ⁽⁷⁾

6 . چون قائم آل محمد [ صلی الله علیه و آله] قیام کند، به هر اقلیمی، مردی را می‏فرستد و به او می‏گوید: فرمان تو در کف دست توست، چون با موضوعی مواجه شوی که از آن سر در نیاوری و نفهمی، به کف دست‏خود نظر کن و به هر چه در او بینی عمل نما . و قشونی به قسطنطنیه می‏فرستد، چون به خلیج‏برسند، چیزی بر پاهای خود می‏نویسند و روی آب راه می‏روند، اهل روم آنها را می‏بینند و می‏گویند: اینها اصحاب او هستند که روی آب راه می‏روند، پس خود او چگونه است؟ آن‏گاه، دروازه‏های شهر را به روی آنها باز خواهند کرد، آنها وارد می‏شوند و هر چه بخواهند حکم می‏نمایند . ⁽⁸⁾

7 . اصحاب قائم علیه السلام سیصد و سیزده نفر از فرزندان عجم می‏باشند، بعضی از ایشان را در روز با آشنایی به نام خود و نام پدر و نسب و شمائل در ابر سوار می‏کنند، به مکه می‏برند و بعضی در رختخواب خود خوابیده، نابهنگام در مکه دیده می‏شوند، بدون میعاد و سابقه قرارداد . ⁽⁹⁾

8 . وقتی قائم علیه السلام از مکه قیام کند و عازم کوفه شود، منادی او ندا می‏کند: هیچ یک از شما خوراکی و آشامیدنی برندارد . [مهدی علیه السلام] سنگ موسی را که دوازده چشمه از او جاری می‏شود با خود حمل می‏نماید، در هر منزلی که وارد می‏شود آن را نصب می‏کند و چشمه‏ها از او می‏جوشد . هر گرسنه از آن بخورد، سیر و هر تشنه، سیراب می‏شود . این توشه آنان خواهد بود . ⁽¹⁰⁾

9 . مهدی علیه السلام هفت‏سال حکومت‏خواهد کرد که هر سال از آن، معادل ده سال از سال‏های شماست، آنگاه خداوند آنچه خواهد، انجام می‏دهد .

[ابوبصیر] می‏گوید: گفتم، فدای تو شوم، چگونه این سال‏ها طولانی می‏شوند؟

امام علیه السلام فرمود: خداوند به فلک امر می‏کند که کند حرکت کند . از همین رو روزها و سال‏ها طولانی می‏شوند .

ابوبصیر: کسانی می‏گویند اگر در فلک تغییری پیدا شود، عالم تباه می‏شود .

امام علیه السلام: این سخن زندیق‏هاست، اما مسلمانان این سخن را خواهند پذیرفت; چرا که خداوند برای پیغمبر خود صلی الله علیه و آله ماه را دو نیمه کرد; قبل از آن برای یوشع بن نون خورشید را برگرداند، و خبر از طولانی بودن روز قیامت که معادل هزار سال شماست داد . ⁽¹¹⁾

10 . ذوالقرنین را در انتخاب میان دو ابر، مخیر کردند که او ابر رام را برگزید و ابر سخت و سرکش برای صاحب شما [حضرت مهدی علیه السلام] ذخیره شد . راوی پرسید: ابر سرکش کدام است؟ فرمود: ابری که در آن رعد و برق و صاعقه است، پس صاحب شما بر آن سوار می‏شود و آن ابر او را در راه‏های هفت آسمان و هفت زمین، بالا می‏برد . ⁽¹²⁾ [1]

پرچم رسول‏الله صلی الله علیه و آله انگشتر سلیمان، سنگ و عصای موسی

11 . قائم علیه السلام با پرچم رسول‏الله صلی الله علیه و آله و انگشتر سلیمان علیه السلام و سنگ و عصای موسی علیه السلام ظهور می‏کند و فرمان می‏دهد که ندا در دهند، کسی [از یاران و سربازان آن حضرت] غذا و آب و علوفه، همراه خود برندارد . یارانش [از روی گمان یا مطایبه یا . . ]. گویند: گویا می‏خواهد ما و مرکب‏هایمان را از پا درآورد! پس حرکت را آغاز می‏کنند و به اولین منزلی که می‏رسند، قائم علیه السلام سنگ [موسی] را بر زمین می‏زند و از آن، غذا و آب و علوفه می‏روید، آنگاه خود و مرکب‏هایشان، از آن می‏خورند و می‏آشامند تا آن که به نجف - پشت کوفه - می‏رسند . ⁽¹³⁾

12 . اولین کسی که با قائم علیه السلام بیعت می‏کند جبرییل است، سپس فرشتگان و نجبای جن و آنگاه نزدیکان و یاران آن حضرت . ⁽¹⁴⁾

13 . [هنگام رویارویی قائم علیه السلام و سفیانی] در شام بانگ برآورده می‏شود که عرب حجاز علیه شما [سفیانی] گرد آمده‏اند . سفیانی به یاران خود می‏گوید: آنها چه می‏گویند؟ یارانش به او می‏گویند: آنها جز شتر و خرما چیزی ندارند و ما تا به دندان مسلح هستیم، ما را به سوی آنها بفرست . آنگاه سفیانی با لشکری بالغ بر 170 هزار نفر که به انواع سلاح‏ها مسلح هستند، خارج می‏شود و در کنار دریاچه «طبریه‏» منزل می‏کند . مهدی علیه السلام نیز همراه لشکریان خود به سوی او حرکت می‏کند، شب‏ها راه می‏رود و روزها کمین می‏کند . چون سفیانی به دریاچه طبریه رسید خشم خدا و خلق خدا متوجه او می‏شود، پرندگان با بال‏های خود لشگر او را می‏زنند و کوه‏ها سنگ‏های خود را به سوی آنها فرو می‏ریزند و فرشتگان با صدای خود بر آنها نهیب می‏زنند، یک ساعت نمی‏گذرد مگر این که همه سپاه سفیانی هلاک می‏شود و از سپاه سفیانی جز خود او حتی یک نفر هم نمی‏ماند . مهدی علیه السلام او را گرفته، در کنار دریاچه طبریه در نزدیکی دمشق در زیر درختی که شاخه‏هایش مشرف بر دریاچه است، سر می‏برد . ⁽¹⁵⁾

14 . نخستین کسی که با قائم علیه السلام بیعت می‏کند، جبرییل است که به صورت پرنده سفید رنگی نازل شده، با او بیعت می‏کند . آنگاه یک پای خود را بر بیت‏الحرام و پای دیگرش را بر مسجد اقصی می‏گذارد و با صدای روشن و فصیح ندا می‏کند که همه مردمان می‏شنوند: «امر خدا فرا رسید پس شتاب نکنید» ⁽¹⁶⁾ آنگاه صدای دیگری از سوی قرص خورشید شنیده می‏شود که همه مخلوقات در آسمان‏ها و زمین آن را می‏شنوند . بانگ می‏زند: «این مهدی آل محمد صلی الله علیه و آله است‏با او بیعت کنید و از فرمان او سرپیچی نکنید» . ⁽¹⁷⁾

امام صادق علیه السلام:

15 . مفضل بن عمر از امام صادق علیه السلام سؤال کرد: آقای من! [حضرت مهدی علیه السلام] از کجا و چطور ظهور می‏فرماید؟ امام علیه السلام فرمود: ای مفضل! تنها ظاهر می‏شود و تنها به خانه خدا می‏آید و تنها وارد کعبه می‏شود و آن روز را به تنهایی به شب می‏رساند; چون شب فرا آمد و مردم همه به خواب رفتند، جبرییل و میکاییل و صفوف ملایکه از آسمان نزد او فرود می‏آیند; جبرییل به او می‏گوید: آقای من! سخنت روا و امرت جاری است . آن حضرت دست مبارک بر صورت خود می‏کشد و می‏گوید: «ستایش خدای را که وعده خویش استوار فرمود و زمین را در قبضه ما گذاشت . در هر کجای بهشت که بخواهیم منزل می‏گیریم، چه قدر خوب است اجر و جزای عمل کنندگان‏» ; در بین رکن و مقام، می‏ایستد آیا جامعه امام زمانی و دنیای بعد از ظهور تداوم تکاملی تمدن تکنولوژیک خواهد بود؟

حادثه ظهور و دوران پس از آن، بیش از آن که متکی بر علل و اسباب عادی باشد، علل و اسباب غیبی و ملکوتی، دارد .

و به آواز بلند می‏گوید: «ای جماعت نقبا و ای خاصان و آنانکه شما را [خداوند] پیش از ظهور برای نصرت من ذخیره کرده، از صمیم دل و اطاعت کامل، نزد من آیید» . صدای مبارک آن حضرت در شرق و غرب عالم به آنها می‏رسد، بعضی از آنها در محراب به عبادت مشغول، و بعضی در رختخواب خود می‏باشند، به همین یک صدا، همه آواز او را می‏شنوند، دعوتش را اجابت کرده، رو به مکه می‏آورند . زمانی بس اندک به قدر به هم زدن چشم، همه آنان پیش او در بین رکن و مقام، حاضر می‏شوند . خداوند امر فرماید نوری از آسمان تا زمین، ستون وار کشیده شود و به آن نور، همه مؤمنین که در روی زمین هستند، روشنایی گیرند و نوری از آن به اندرون خانه‏های مؤمنان تابش نماید و دل‏های آنان به تابش آن نور، خرم و خرسند می‏شود . ⁽¹⁸⁾

16 . فرج ما هنگامی است که صاحب این امر [قائم علیه السلام] با میراث‏های پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله از مدینه خارج شده، رهسپار مکه معظمه گردد . راوی پرسید: میراث پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله چیست؟ فرمود: شمشیر، زره، عمامه، برد، تازیانه، پرچم، کمان و زین اسب . آن حضرت چون وارد مکه شد، شمشیر را از غلافش درمی‏آورد، زره، برد و عمامه را می‏پوشد، پرچم را برافراشته، تازیانه را به دست می‏گیرد و از خدای تبارک و تعالی اذن ظهور می‏طلبد . ⁽¹⁹⁾

فرشتگان و جنیان، یاران حضرت

17 . مفضل از امام صادق علیه السلام پرسید: آقای من! آیا فرشتگان و جنیان [هنگام ظهور مهدی علیه السلام] برای مردم ظاهر می‏شوند؟ امام علیه السلام فرمود: به خدا سوگند آری! و با مردم گفتگو خواهند کرد آنچنان که با هم سخن می‏گویند .

مفضل: آیا فرشتگان و جنیان همراه با مهدی علیه السلام حرکت‏خواهند کرد؟

امام علیه السلام: آری، مابین کوفه و نجف فرود می‏آیند و تعدادشان چهل و شش هزار فرشته و شش هزار جن است . ⁽²⁰⁾

18 . قائم علیه السلام به هر سو که رود، ابرها بر سر او سایه می‏افکنند و با زبانی فصیح می‏گویند: این مهدی آل محمد صلی الله علیه و آله است که زمین را پس از وفور بی‏عدالتی و ستم، پر از قسط و عدالت می‏کند . [همچنین] زمین در زیر پای او و یارانش در هم می‏پیچد . ⁽²¹⁾ [یعنی قدرت طی‏الارض خواهند داشت [] 2]

19 . وقتی قائم ما اهل‏بیت قیام کند، به محله‏ای از کوفه می‏رود . برپا می‏ایستد و با دست مبارک خود به جایی اشاره می‏کند که بکنید آنجا را، حفر می‏نمایند، دوازده هزار شمشیر، دوازده هزار زره و دوازده هزار کلاه‏خود از آن خارج می‏کنند که به دوازده هزار نفر از عجم و موالی [ایرانیان] می‏پوشاند . ⁽²²⁾

20 . چون قائم آل محمد صلی الله علیه و آله قیام کند، شمشیرهای نبرد [از آسمان] فرود می‏آیند، بر هر شمشیری اسم خود و نام پدر صاحب آن شمشیر را نوشته‏اند . ⁽²³⁾

21 . هرگاه قائم ما قیام کند، خداوند به گوش‏ها و چشم‏های شیعیان ما، قوه و نیرویی بخشد - و در حالی که بین آنها و قائم علیه السلام واسطه‏ای نباشد - با شیعیان ما تکلم فرماید و آنها می‏شنوند و به آن حضرت می‏نگرند، در حالی که آن حضرت در مکان خود می‏باشد . ⁽²⁴⁾ [3]

22 . شیعیان ما در زمان سلطنت قائم علیه السلام بزرگان اهل زمین و حکام بر آنها خواهند بود . به هر مردی از آنها، از جانب خداوند قوت چهل مرد داده می‏شود . حضرت ابوجعفر علیه السلام فرمود: شیعیان ما قبل از ظهور، مرعوب دشمنان ما هستند اما وقتی که امر ما واقع و مهدی آل محمد صلی الله علیه و آله ظاهر شد، هر یک از شیعیان ما از شیر با جرات‏تر و از نیزه برنده‏تر شوند; دشمنان ما را لگدکوب می‏کنند و آنهارا با دست می‏کشند . ⁽²⁵⁾

23 . هرگاه قائم علیه السلام خروج کند، زمین، گنج‏های خود را بیرون می‏ریزد و مردم همه، آن را مشاهده می‏کنند . ⁽²⁶⁾

24 . جبرییل پرچم رسول خدا صلی الله علیه و آله را، روز نبرد بدر نازل نمود که به خدا سوگند جنس آن از پنبه و کتان و ابریشم و حریر نبود .

راوی می‏پرسد: پس از چه بود؟

امام علیه السلام: از برگ بهشت که رسول خدا صلی الله علیه و آله آن را روز بدر باز نمود، آنگاه آن را پیچید و به علی علیه السلام داد که پیوسته با او بود تا آن که روز نبرد بصره آن را باز کرد، آنگاه آن را پیچید و اکنون نزد ماست، و تا وقتی که قائم علیه السلام قیام نکند، کسی آن را نمی‏گشاید و هرگاه قیام کرد، پرچم را باز می‏کند . ⁽²⁷⁾

25 . زره رسول خدا صلی الله علیه و آله بر تن قائم ما علیه السلام راست می‏آید و زیاد و کم نخواهد آمد . ابوجعفر [امام باقر علیه السلام] آن را پوشید که از قامتش بلندتر بود . من هم پوشیدم اندکی بزرگتر بود . ⁽²⁸⁾

26 . گویا قائم علیه السلام را بر فراز تپه‏ای در کوفه می‏بینم که زره رسول‏الله صلی الله علیه و آله را پوشیده است ... و سوار بر اسبی سیاه است ... و چنان جنبشی ایجاد می‏کند که ساکنان هر سرزمینی او را در میان خود می‏بینند، پرچم رسول‏الله را به اهتزاز در می‏آورد ... و هیچ مؤمنی باقی نمی‏ماند جز آن که دلش چون آهن سخت‏خواهد شد و قدرت چهل مرد را پیدا خواهد کرد ... سیزده هزار و سیصد و سیزده فرشته همراه او [برای یاری‏اش] خواهند بود، فرشتگانی که با نوح در کشتی بودند و با ابراهیم هنگامی که در آتش انداخته شد، و نیز فرشتگانی که هنگام شکافته شدن دریا با موسی بودند، و نیز آنها که با عیسی هنگام عروج به آسمان بودند و چهار هزار فرشته‏ای که با پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله بودند ... و سیصد و سیزده فرشته روز بدر و چهار هزار فرشته‏ای که روز عاشورا به یاری حسین علیه السلام شتافتند اما حسین علیه السلام به آنها اجازه جنگیدن نداد، ... تمام این فرشتگان در زمین منتظر قیام قائم علیه السلام هستند . ⁽²⁹⁾

27 . قائم علیه السلام هنگام خروج، عصای موسی را به همراه دارد که هرگاه آن را بیفکند، اژدهایی خواهد شد که فاصله بین دو فکش چهل ذراع است و هر آنچه را که به او امر شود، می‏بلعد . ⁽³⁰⁾

28 . هنگام ظهور، زمین به نور قائم علیه السلام منور می‏گردد و تاریکی از میان می‏رود و مردم نیازی به نورافشانی خورشید و ماه ندارند . ⁽³¹⁾

29 . در دوران ظهور، مؤمن پرنده‏ای را از هوا به زیر می‏کشد، پس آن را ذبح کرده و پس از بریان نمودن می‏خورد اما استخوانش را سالم باقی می‏گذارد، آنگاه به آن می‏گوید: به اذن خداوند، زنده شو، پس زنده می‏شود و پرواز می‏کند و همچنین است، در مورد آهوهای صحرا . در آن زمان، قائم علیه السلام مایه روشنی شهرهاست و مردم نیازی به خورشید و ماه ندارند و بر روی زمین نه جانوری موذی یافت می‏شود و نه شری و نه سمی و نه فسادی، چرا که دعوت او، آسمانی است و نه زمینی و شیطان در آن راهی برای وسوسه و فتنه‏انگیزی ندارد . بنابراین نه کردار زشتی وجود دارد و نه حسادتی و نه چیزی از تباهی . زمین و درخت دچار آفت نمی‏شوند و کشتزارها سالم و برپایند و هرگاه چیزی از آنها برگیرند، مجددا در وقتش می‏روید و به حالت اول برمی‏گردد . پدر خانواده به فرزندش لباس می‏پوشاند در حالی که پیوسته با اوست و مندرس نمی‏گردد و به هر رنگی که مایل باشد درمی‏آید ... برای شیطان در آن دوران، بدنی یافت نمی‏شود که در آن سکنی گزیند و فرشتگان با مؤمنان مصافحه می‏کنند . ⁽³²⁾

30 . گویا قائم علیه السلام را می‏بینم که در پشت نجف، بر اسبی سیاه همراه با نقاطی سفید و خطی سفید در پیشانی آن، سوار شده است، آنگاه آن را به حرکت درمی‏آورد، پس در این هنگام، اهل همه سرزمین‏ها او را در سرزمینشان، مشاهده می‏کنند . ⁽³³⁾

زنده شدن مردگان

31 . چون قائم علیه السلام ظهور کند و داخل کوفه شود، خداوند از گورستان وادی‏السلام، هفتاد هزار صدیق را زنده می‏کند که همگی از اصحاب و انصار او می‏شوند .

شیخ مفید نیز در کتاب ارشاد، روایت کرده است که بیست و هفت نفر از قوم موسی، و هفت نفر از اصحاب کهف، و یوشع بن نون و سلمان و ابودجانه و مقداد و مالک اشتر، از انصار آن حضرت علیه السلام خواهند بود و فرمانروای کشورها می‏شوند . ⁽³⁴⁾

32 . هرگاه قائم علیه السلام قیام کند، خداوند به فرشتگان فرمان می‏دهد که بر مؤمنین سلام کنند و با آنان در نشست‏هایشان، همنشین شوند و هرگاه یکی از مؤمنان نیاز و درخواستی [از حضرت علیه السلام] داشته باشد، قائم علیه السلام فرشته‏ای را به سراغ او می‏فرستد تا او را نزد قائم علیه السلام ببرد، پس نیازش برآورده می‏شود و مجددا به محل خود برگردانده می‏شود . برخی مؤمنان در ابرها سیر می‏کنند و برخی‏شان با فرشتگان می‏پرند و برخی نیز با فرشتگان راه می‏روند . بعضی از مؤمنان از فرشتگان سبقت می‏گیرند و بعضی نیز مورد مراجعه فرشتگان برای تحاکم و قضاوت قرار می‏گیرند . در آن زمان، مؤمن نزد خداوند از فرشتگان، گرامی‏تر است، و قائم علیه السلام بعضی از مؤمنان را حاکم و قاضی بین صد هزار فرشته قرار می‏دهد . ⁽³⁵⁾

فرشتگان و جنیان برای یاری حضرت علیه السلام مابین کوفه و نجف فرود می‏آیند و تعدادشان چهل و شش هزار فرشته و شش هزار جن است .

چون سفیانی به دریاچه طبریه رسید، پرندگان با بال‏های خود لشگر او را می‏زنند و کوه‏ها سنگ‏های خود را به سوی آنها فرو می‏ریزند .

صدای مبارک آن حضرت در شرق و غرب عالم به یارانش می‏رسد و در زمانی بس اندک همه آنان پیش او حاضر می‏شوند .

از مجموع روایات فوق و ده‏ها روایت دیگر، درمی‏یابیم که ظهور و حاکمیت‏حضرت حجت ابن الحسن علیه السلام بر بساط زمین، در بستری از آیات و معجزات الهی جریان می‏یابد و ضمن آن که جامعه امام زمانی علیه السلام دربردارنده شگفتی‏ها و امور خارق‏العاده فراوانی است، اما هیچ نسبتی بین این امور با ساز و کارهای مخرب، بحران‏زا و تباه‏کننده تمدن جدید وجود ندارد . از خلال این احادیث روشن می‏شود که طومار این تمدن، به دست‏حضرت علیه السلام و یا خود زورمداران بر اثر جنگ جهانی، بکلی در هم پیچیده می‏شود و بشریت‏به تمدنی طبیعی، متعادل و متناسب با فطرت انسانی دست می‏یابد که در عین طبیعی و غیرتکنولوژیک ⁽³⁶⁾ بودن، حاوی امکانات و توانمندی‏های عظیم مادی و معنوی است .

درهم پیچیده شدن طومار قدرت کفار

دو آیه از آیات قرآن نیز اشاره به زیر و رو شدن بساط قدرت کفار و منکران و دشمنان ولایت ائمه معصومین، علیهم‏السلام، همزمان با ظهور حضرت مهدی علیه السلام دارد:

1 . فلما نسوا ما ذکروا به فتحنا علیهم ابواب کل شی حتی اذا فرحوا بما اوتوا اخذناهم بغتة فاذا هم مبلسون . ⁽³⁷⁾

آنگاه چون پند و هشدارها را فراموش کردند، همه درها [ی قدرت] را بر آنها گشودیم و چون بدانچه دست‏یافتند، سرمست‏شدند، ناگهان فرو گرفتیمشان و آنگاه بود که نومید شدند .

از امام باقر علیه السلام در باره این آیه سؤال شد، فرمود:

این که فرموده است «پس چون آنچه را به ایشان تذکر داده شده بود، فراموش کردند» ، یعنی: چون ولایت علی علیه السلام را ترک گفتند، «همه درها را بر آنها گشودیم‏» ، یعنی دولتشان در دنیا و آنچه برای آنها از امکانات و توانایی‏های مادی در آن گسترده شده است . و اما این که فرموده: «تا آنگاه که به آنچه عطا شدند، شادمان و سرمست گشتند، به ناگاه آنها را گرفتار کردیم و در آن هنگام خوار و ناامید شدند» ، منظور قیام حضرت قائم علیه السلام است‏به طوری که گویی هیچ‏گاه سلطه و حکومتی برای آنها نبوده است . ⁽³⁸⁾

2 . حتی اذا اخذت الارض زخرفها و ازینت و ظن اهلها انهم قادرون علیها اتیها امرنا لیلا او نهارا فجعلناها حصیدا کان لم تغن بالامس، کذلک نفصل الایات لقوم یتفکرون . ⁽³⁹⁾

تا آنگاه که زمین پیرایش و آرایش خود را برگرفت و چون اهل آن گمان کردند که مسلط بر زمین هستند، فرمان ما در شب یا روز به آن در رسیده و آن را چون محصول درو شده گرداندیم، گویی که دیروز هیچ چیز نبوده است، بدینسان آیات [خود] را برای اندیشه‏وران، روشن و شیوا بیان می‏داریم .

امام صادق علیه السلام در تاویل این آیه فرمود:

درباره بنی فلان [کنایه از دشمنان علی علیه السلام و کفار همدست آنان است] سه آیه نازل شد:

1 . خداوند فرمود: تا آنگاه که زمین پیرایش و آرایش خود را برگرفت و اهل آن گمان کردند که مسلط بر زمین هستند، فرمان ما در شب یا روز به آن دررسید، یعنی خروج حضرت قائم علیه السلام با شمشیر، پس [آن همه زینت را] چون محصول درو شده قرار دادیم که گویی دیروز هیچ چیز نبوده‏است . 2 و 3 - ... ⁽⁴⁰⁾

مؤخره‏ها:

[1] - نکته‏ای را که باید در ارتباط با آیات قرآن و روایات معصومین، علیهم‏السلام، متذکر شویم این است که نمی‏توان بدون دلیل مشخص و واضح، از معنای ظاهر یک آیه یا روایت، صرف‏نظر کرد و آن را بر خلاف ظاهر، تفسیر و تاویل کرد، مگر در صورتی که آیات قرآن و یا روایات دیگر، چنین تفسیر و تاویلی را تایید کنند و یا آن که معنای ظاهر با دلیل عقل بدیهی و فطری (و نه هر گمان و برداشت عقلی) منافات داشته باشد . فی‏المثل در آیه «یدالله فوق ایدیهم‏» ، به دلیل آن که آیات دیگر قرآن هرگونه تشابه بین خداوند و دیگر مخلوقات را نفی می‏کنند (لیس کمثله شی) و او را منزه از تجسم می‏دانند و ادله روشن عقلی نیز نافی جسم بودن خداوند است، واژه «ید» بر معنای قدرت، حمل می‏شود .

با این مقدمه، درباره این روایت و دیگر روایات یادآور می‏شویم که نمی‏توان آنها را بدون دلیلی روشن، برخلاف معنای ظاهریشان حمل کرد و مثلا ابر آسمانی و دارای رعد و برق را به معنای هواپیماهای جنگنده، و شمشیر را به معنای سلاح‏های جدید مثل ژ3 و کلاشینکوف گرفت .

[2] - مؤلف «بیان الائمه‏» در ذیل این روایت می‏نویسد: «کرامت و معجزه دیگر برای حضرت علیه السلام و یارانش، این است که خداوند زمین را در زیر پای آنها درهم می‏پیچد . آنان در چند لحظه از مشرق به مغرب می‏روند بدون آن که نیازی به ماشین یا هواپیما داشته باشند و همه اینها به برکت امام قائم علیه السلام و دانش‏هایی است که به مردم می‏آموزد» (بیان‏الائمه، ج‏3، ص‏253)

[3] - ممکن است کسانی این روایت را مربوط به رسانه تلویزیون بدانند اما سه نکته در متن روایت وجود دارد که این برداشت را رد می‏کند:

1 . روایت می‏گوید هرگاه قائم علیه السلام قیام کند، این اتفاق رخ می‏دهد، در حالی که تلویزیون قبل از دوران ظهور، اختراع شده و مورد استفاده قرار گرفته است .

2 . خداوند به چشم و گوش شیعیان، توانایی‏ای می‏دهد که هر کجا باشند حضرت علیه السلام با آنان سخن می‏گوید . بنابراین، قدرت ابزاری در اینجا مطرح نیست‏بلکه قدرت در چشم و گوش شیعیان است، ضمن آن که اختصاص به شیعیان دارد .

3 . روایت تصریح می‏کند این مخاطبه و گفت‏وگو، بدون واسطه هیچ ابزاری انجام می‏شود .

مؤلف کتاب بیان‏الائمه ضمن نقل روایت فوق می‏نویسد:

«این روایت‏بیانگر آن است که بعد از قیام قائم علیه السلام به برکت وجود شریف ایشان و تابش نور امامت‏بر کره زمین، دل‏ها و چشم‏های مؤمنان چنان نورانی می‏شود و گوش‏هایشان چنان قدرت می‏گیرد که بدون نیاز به هیچ ابزار و واسطه‏ای، می‏توانند هنگام نیاز به ارتباط با امام علیه السلام از سرزمین‏ها و شهرهای دور با ایشان سخن بگویند در حالی که ایشان را مشاهده می‏کنند، بنابراین مؤمنان در زمان حضور امام علیه السلام برای ارتباط با ایشان، نیازی به وسایلی چون تلفن و تلویزیون ندارند بلکه به صرف توجه امام علیه السلام می‏توانند با او سخن بگویند و نیازهای ارتباطی خود را مرتفع سازند، (حاج شیخ محمدمهدی نجفی، بیان‏الائمه، ج‏3، ص‏175 - 174)

البته روایتی دیگر بیانگر آن است که شیعیان علاوه بر ارتباط بی‏واسطه با امام علیه السلام با یکدیگر نیز می‏توانند چنین ارتباطی را برقرار کنند:

امام صادق علیه السلام: مؤمن در زمان قائم علیه السلام در حالی که در مشرق است، برادر خود را در مغرب می‏بیند و آن که در مغرب است، برادر خود را در مشرق می‏بیند . (نجم‏الثاقب، ص‏165)

پی‏نوشت‏ها:

1 . الفصول المهمة فی اصول الائمه، ج‏1، ص‏647 .

2 . نجم‏الثاقب، ص‏111 .

3 . کشف‏الغمه، ج‏3، ص‏260; بحارالانوار، ج‏51، ص‏81 .

4 . منتخب‏الاثر، ص‏474; الزام الناصب، ص‏139، نجم‏الثاقب، ص‏156 .

5 . بیان‏الائمة، ج‏3، ص‏255 .

6 . بحارالانوار، ج‏52، ص‏348، الغیبة، ص‏234 .

7 . بحار الانوار، ج‏52، ص‏327; کمال‏الدین و تمام النعمة، ج‏2، ص‏673 .

8 . الغیبة (نعمانی)، ص‏319; بحارالانوار، ج‏52، ص‏365 .

9 . الغیبة (نعمانی)، ص‏315، بحارالانوار، ج‏52، ص‏369 .

10 . الخرائج و الجرائح، ج‏2، ص‏690; بحارالانوار، ج‏52، ص‏335 .

11 . الزام الناصب، ص‏223; اعلام‏الوری، ص‏432; بحارالانوار، ج‏52، ص‏339; الارشاد، ص‏365; نجم‏الثاقب، ص‏148 .

12 . بصائرالدرجات، ص‏29; بحارالانوار، ج‏12، ص‏182; نجم‏الثاقب، ص‏172 .

13 . بیان‏الائمه، ج‏3، ص‏122، به نقل از نورالانوار والوافی .

14 . الزام‏الناصب، ص‏216; الارشاد، ص‏343; بحارالانوار، ج‏53، ص‏8 .

15 . الزام‏الناصب، ص‏201; بشارة‏الاسلام، ص‏46; منتخب‏الاثر، ص‏183; معجم احادیث الامام المهدی، ج‏3، ص‏108 .

16 . سوره نحل، آیه 1 .

17 . الزام‏الناصب، ص‏23; بحارالانوار، ج‏52، ص 279 و 285 و ج‏53، ص‏8 .

18 . الزام الناصب، ص‏215; بحارالانوار، ج‏53، ص‏7 .

19 . الغیبة (نعمانی)، ص‏144; بحارالانوار، ج‏52، ص‏301 .

20 . نجم‏الثاقب، ص‏152 .

21 . بیان‏الائمه، ج‏3، ص‏252 .

22 . الاختصاص، ص‏334، بحارالانوار، ج‏52، ص‏377 .

23 . الغیبة (نعمانی)، ص‏244; بشارة‏الاسلام، ص 215; بحارالانوار ج‏52، ص‏356 .

24 . الکافی، ج‏8، ص‏241; بحارالانوار، ج‏52، ص‏336 .

25 . الاختصاص، ص‏8; بحارالانوار، ج‏52، ص‏372 .

26 . نجم‏الثاقب، ص‏159 .

27 . الغیبة (نعمانی)، ص‏308; بحارالانوار، ج‏52، ص‏360; نجم‏الثاقب، ص‏169 .

28 . بحارالانوار، ج‏52، ص‏319; بصائرالدرجات، ص‏188; الخرائج و الجرائح، ج‏2، ص‏691 .

29 . کامل‏الزیارات، ص‏120 - 119; الغیبة (نعمانی)، ص‏309; کمال‏الدین، ج‏2، ص‏671; اثبات‏الهداة، ج‏3، ص‏493; بحارالانوار، ج‏52، ص‏325 .

30 . بیان‏الائمه، ج‏3، ص‏291، به نقل از العوالم .

31 . بیان الائمه، ج‏3، ص‏318 .

32 . بیان‏الائمه، ج‏3، ص‏317 .

33 . بیان الائمه، ج‏3، ص‏169، به نقل از کمال‏الدین و تمام‏النعمة .

34 . نجم‏الثاقب، ص‏158 - 157 .

35 . بیان‏الائمه، ج‏3، ص‏286، به نقل از دلائل‏الامامة .

36 . مقصود، تکنولوژی‏های جدید است .

37 . سوره انعام، آیه 44 .

38 . سیمای حضرت مهدی علیه السلام در قرآن، ترجمه سیدمهدی حائری قزوینی، ص‏122 - 121 .

39 . سوره یونس، آیه 24 .

40 . سیمای حضرت مهدی علیه السلام در قرآن، ص‏171 .